2022 yilning 22-24 iyul kunlari Samarqand shahrida Butunjahon jamiyatining “O‘zbekiston madaniy merosi – yangi Uyg‘onish davri asosi” ВИ Xalqaro Kongressi bo‘lib o‘tadi. Tadbir O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, asrash va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyati tomonidan 10 dan ortiq xalqaro va 5 ta milliy tashkilotlar ko‘magida tashkil etilmoqda. Kongressning bosh homiy-tashkilotchisi Eriell Group hisoblanadi.
“O‘zbekiston madaniy merosi jahon to‘plamlarida” turkumidagi (51-60 jildli)10 ta yangi kitob-albomlar taqdimoti Kongressning esda qolarli voqeasi bo‘ladi. Shunday qilib, 25 dan ortiq davlatdan 350 dan ortiq olimlar, dunyoga mashhur 100 ta kutubxona va muzeylarda ishlangan kitob-albomlar to‘plami allaqachon 60 jildga yetdi.
Bundan tashqari, qadimiy qo‘lyozmaning noyob nashri taqdimoti ham rejalashtirilgan. Yevropaning yetakchi nashriyotlaridan biri Mueller & Schindler o‘zbek zaminining buyuk farzandi, munajjim Mirzo Ulug‘bek buyurtmasi asosida yaratilgan eng nodir qo‘lyozmaning faksimilesini namoyish etadi. Fransiya Milliy kutubxonasi fondida saqlanayotgan ushbu nodir qadimiy qo‘lyozmaning tarixiy qiymati va haqiqiyligiga shubha yo‘q.
Shuningdek, “Xalqlarni birlashtiruvchi meros: Markaziy Osiyo va Ozarbayjon”, “Jahon jamiyati uchun yangi yo‘nalishlar: rejalar va istiqbollar”, “Milliy muzeylar va kolleksiyalar Jahon jamiyati diqqat markazida” kabi mavzularda o‘tkaziladigan davra suhbatlari ham Kongressning yorqin lahzalari bo‘ladi.
Shuningdek, Kongress doirasida O‘zbekiston sanʼati haqidagi ikkita noyob kitob taqdimoti bo‘lib o‘tadi. Bu “Orol va Amu qirg‘oqlarida.Qoraqalpoqlar sanʼati” hamda “Bezak: estetika, sehr, maʼno”nomli sovg‘a nashrlaridir. 22 iyul kuni Samarqand shahridagi Yoshlar ijod saroyida “O‘zbekiston madaniy merosi zamonaviy ilm-fan diqqat markazida” mavzusida xalqaro ilmiy anjuman bo‘lib o‘tadi. 23 iyul kuni “O‘zbekiston madaniy merosi – yangi Uyg‘onish davri asosi” ВИ Xalqaro Kongressining tantanali ochilish marosimi bo‘ladi. Ikki kun davomida dunyoning 35 dan ortiq davlatidan kelgan taniqli sharqshunos olimlarning O‘zbekiston va Markaziy Osiyo mamlakatlari madaniy merosiga oid 100 dan ortiq maʼruzalari tinglanadi.
Kongressda dunyoga mashhur 250 dan ortiq sharqshunos olimlar, jumladan 33 nafar mashhur xalqaro, 15 nafar milliy muzeylar direktorlari, 6 nafar xalqaro tashkilot vakillari, 15 nafardan ortiq akademiklar, 20 dan ortiq professorlar, 20 dan ortiq fan doktorlari, olimlar ishtirok etishadi.
– “O‘zbekiston madaniy merosi jahon to‘plamlarida” loyihasini Yangi O‘zbekiston siyosati, Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tomonidan madaniyat sohasida olib borilayotgan islohotlarning eng yorqin natijalaridan biri, deyish mumkin. O‘zbekistonni rivojlantirish strategiyasiga muvofiq 2016 yildan boshlab, O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, asrab-avaylash va ommalashtirish masalasi davlatimiz siyosati darajasiga ko‘tarilib, bu yondashuv, Prezident va hukumatning eʼtibori yuksak samara berganini butun dunyo tan oldi. Biz Kongressni tashkil etishda ko‘rsatgan yordami uchun hukumatimizdan minnatdormiz. Shuningdek, loyiha tashkil etilgan kundan boshlab, qo‘llab-quvvatlagan doimiy bosh homiymiz va tashkilotchimiz Eriell Group kompaniyasiga o‘z minnatdorchiligimni bildirmoqchiman”, — dedi O‘zbekiston madaniy merosini targ‘ib qilish,o‘rganish va saqlash bo‘yicha Butunjahon jamiyati raisi Firdavs Abduxoliqov.
Kongress ishtirokchilari nomiga allaqachon o‘nlab murojaat va tabrik so‘zlari kelib tushdi.
Jumladan, “Al-Furqon” Islom merosi jamg‘armasi ijrochi direktori Soli Shohsivariy “O‘zbekiston madaniy merosi” loyihasi mamlakatlar va xalqlarni yaqinlashtirishiga ishonch bildirdi: “Dunyo bo‘ylab O‘zbekiston merosini izlash va asrab-avaylash loyihasi yuzlab mamlakatlarni bir-biriga yaqinlashtirishning ajoyib usulidir. O‘zbekiston o‘z madaniy merosini qanday muhofaza qilish mumkinligi borasida barcha mamlakatlarga o‘rnak ko‘rsatmoqda”, — dedi Soli Shahsivariy.
“Mamlakat kontekstidagi Uyg‘onish uning o‘z ildizini, o‘ziga xosligini, anʼanalarini saqlab qolish, shu bilan birga olg‘a intilish va taraqqiy etishini bildiradi. O‘zbekiston bu muvozanatning muhimligini anglab yetdi. Uning madaniy merosiga qaratilayotgan bunday katta eʼtibori hurmat va tahsinga loyiq. Bu boradagi ishlarning katta qismini Jahon jamiyati va madaniy meros loyihasi amalga oshirmoqda. U allaqachon dunyoning ko‘plab muzey va kutubxonalarida o‘z aksini topgan va bu juda qadrlidir”, — dedi Markaziy Osiyo va Kavkaz instituti raisi, eksperti Frederik Starr.
“Jahon jamiyati tomonidan amalga oshirilayotgan - O‘zbekiston madaniy yodgorliklarini to‘plash, o‘rganish bo‘yicha olib borilayotgan eʼtiborga molik ishlarda ishtirok etishni o‘z burchimiz, deb bilamiz. Rossiya kutubxonalari fondlaridagi yodgorliklarini qadrlaymiz, ularning rus madaniyatiga taʼsirini yaxshi bilamiz. Mazkur loyihaning natijalari ВИ Xalqaro Kongressda taqdim etiladi, - dedi Rossiya kutubxonalari assotsiatsiyasi prezidenti, Rossiya Davlat ommaviy-tarixiy kutubxonasi direktori Mixail Afanasyev.
